خانه » مقالات » موفقیت مالی » موانع و مشکلات صادرات غیرنفتی
موانع و مشکلات صادرات غیرنفتی

موانع و مشکلات صادرات غیرنفتی

 ۲۹ مهرماه روز ملی صادرات نام گرفته است و هر سال در این روز فعالان اقتصادی به همراه مقامات دولتی همایشی را برای بررسی وضعیت صادرات غیرنفتی برگزار می‌کنند.

امروز نیز این گردهمایی با حضور بالاترین مقام اجرایی کشور برگزار شد تا شاید صادرکنندگان بتوانند بدون واسطه در مورد مشکلات ارزآوری سخن بگویند. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که در نیمه نخست امسال صادرات غیرنفتی ۶درصد نسبت به ۶ماه سال گذشته افزایش یافته است. آمار صادرات در حالی مثبت شده که در ۲سال گذشته روندی نزولی را طی کرده بود. با وجود این، روند صعودی صادرات به کندی در جریان است. آمارهای گمرک ایران نشان می‌دهد که ۵۶درصد از صادرات ۲۱میلیارد و ۷۰۶میلیون دلاری، در ۶ ماهه سال جاری مربوط به محصولات پتروشیمی و میعانات گازی است.

با این حساب صادرات واقعا غیرنفتی(شامل کالاهای صنعتی و سنتی) سهم ۴۴درصدی از صادرات را دارد. براساس آمارهای گمرک در نیمه نخست امسال صادرات محصولات پتروشیمی رشد ۲۲درصدی را تجربه کرده که بیشترین سهم را در مثبت شدن آمار صادرات داشته است. رشد صادرات در بخش صنعت تنها یک درصد بوده و بخش کشاورزی با کاهش ۷درصدی در صادرات مواجه شده است.

  • موانع داخلی و خارجی

محمد لاهوتی، رئیس کنفدراسیون صادرات ایران موانع و مشکلات صادرات را به ۲بخش موانع داخلی و موانع خارجی تقسیم می‌کند. او در مورد موانع داخلی به مشکلات ساختاری اشاره می‌کند: «اولین مشکل در حوزه تجارت بین‌الملل، ساختاری است که این ربطی به دولت فعلی یا قبلی ندارد؛ این مشکلات از زمان جنگ یا قبل از آن در اقتصاد ایران ریشه دوانده و امروز هم همین موانع، اقتصاد کشور را رنج می‌دهد.» لاهوتی یکی از مشکلات حوزه تجارت بین‌الملل را توان پایین تولیدات داخلی در رقابت با کالای مشابه در بازار می‌داند و می‌گوید: «قیمت تمام‌شده کالای ایرانی نسبت به کالای مشابه رقیب، بسیار بالاست که این به چند فاکتور اصلی برمی‌گردد؛

اول غیرواقعی بودن نرخ ارز و بعد عدم تمایل دولت‌ها به افزایش نرخ ارز متناسب با نرخ تورم؛ درحالی‌که در قوانین بالادستی دولت‌ها برای حفظ تولید و صادرات کالاهای ایرانی باید نرخ ارز را افزایش دهند، ولی دولت‌ها به‌دلیل سیاست‌های پوپولیستی سرعت تورم نسبت به ارز را تنظیم نمی‌کنند؛ در پایان هر سال قیمت‌ها بالاتر رفته و این به‌معنای فاصله گرفتن از رقابت است.»

لاهوتی به پایگاه خبری اتاق ایران می‌گوید: «به‌دلیل پایین نگه داشتن نرخ ارز و به‌دلیل تعرفه‌های غیرمنطقی به بهانه حمایت از تولید – دلیل اصلی آن هم پایین بودن نرخ ارز است – آمار قاچاق در کشور رشد می‌کند که ضد‌تولید است. این وضعیت در هیچ کشوری وجود ندارد که حتی کالای مصرفی هم به‌صورت قاچاق وارد کشور می‌شود.» سیدرضی حاجی‌آقامیری، رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق ایران نیز معتقد است: در روز ملی صادرات باید سیاست‌ها و استراتژی توسعه صادرات غیرنفتی واقعی بازخوانی شود تا موانع و مشکلات این حوزه شناسایی و برطرف شود.

این فعال اقتصادی می‌گوید: «دغدغه ما در توسعه صادرات، صادرات غیرنفتی واقعی است نه صادرات نفتی؛ ما خیری از صادرات نفتی ندیده‌ایم. برای اینکه اختیار فروش نفت به میزان زیادی دست ما نیست، کشورهای خریدار در شبکه جهانی میزان خرید و قیمت خرید را مشخص می‌کنند. نفت و سیاست به‌هم‌پیوسته هستند و اتکا به صادرات نفتی کار درستی نیست و اساس توسعه صادرات را متزلزل می‌کند.» عضو هیأت نمایندگان اتاق تهران می‌گوید: «صادرات غیرنفتی مثل میعانات و پتروشیمی که وابسته به نفت است، خیلی نمی‌تواند محور اصلی توسعه صادرات غیرنفتی باشد. برای اینکه این حوزه هم تحت‌تأثیر نوسانات بازار نفتی است.

رفتار خردمندانه این است که صادرات غیرنفتی را بدون بخش‌های وابسته به نفت درنظر بگیریم.» رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق ایران می‌گوید: «جایی که ما در صادرات غیرنفتی واقعی ایستاده‌ایم، جایگاه محکمی نیست؛ خیلی از اقلام صادراتی غیرنفتی ما کاهش داشته است؛ اگرچه برخی از این اقلام بعد از برجام افزایش نسبی داشته اما کافی نیست. ما باید در این روزها، سیاست‌های گذشته را ارزیابی و نقد کنیم؛ نه اینکه رفتار کلیشه‌ای داشته باشیم.» عضو هیأت نمایندگان اتاق تهران درباره چرایی کاهش اقلام صادرات غیرنفتی معتقد است: «افزایش فصلی و موقت اقلام صادراتی خیلی مورد اتکا نیست؛ ما باید برای تثبیت وضعیت، استراتژی مناسبی داشته باشیم. درصورت نبود استراتژی، جهش‌ها به واقعه ناگهانی متصل شده و بعد از مدتی فراموش می‌شوند.»

منبع همشهری آنلاین

درباره alireza firoozi

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *